Cứ đến tháng 10 âm lịch hàng năm, người Khmer tại Trà Vinh lại nô nức chuẩn bị cho lễ Ok – Om – Bok được gọi với tên khác là lễ cúng trăng hay lễ đút cốm dẹp.
>> Món ngon xứ Quảng nao lòng người xa quê
Cốm dẹp là món ăn truyền thống của người Khmer ở Trà Vinh. Hễ cứ đến tháng 10, người Trà Vinh làm lễ cũng trăng hay còn gọi là lễ đút cốm dẹp. Đó cũng là dịp đồng bào Khmer rộn rịp tổ chức một trong ba lễ hội lớn nhất trong năm của họ: Ok Om Bok. Tham dự lễ hội Ok Om Bok, ban đêm được chiêm ngắm những chiếc đèn gió lơ lửng bay cao tầng trời, buổi trưa hào hứng, cuồng nhiệt với cuộc tranh tài dậy sóng trên sông của những chiếc ghe ngo sắc màu sặc sỡ. Đây còn là cơ hội thưởng thức món cốm dẹp đậm sắc màu dân dã văn hóa ẩm thực Khmer Nam bộ.
Được chế biến hết sức kỳ công. Nguyên liệu để làm cốm dẹp là những hạt nếp non thu hoạch trước 1 đến 2 tuần tuổi. Chày vọt và cối làm cốm dẹp phải được làm bằng gỗ vú sữa già, cây nạy phải làm bằng gốc tre lão mới cho hột cốm như ý. Trước khi vọt, người ta rang nếp trong nồi đất, mỗi lần chỉ rang vài ba lon nếp. Đảo nếp cho đều, khi hột nếp vừa giòn là chuyển vào cối. Cối phải để trước sân nhà, cạnh bên bếp lửa củi, hai người vọt (giã) cốm đứng đối diện nhau, mỗi người một tay cầm chày một tay cầm cây gạt, vừa vọt vừa gạt cho hột nếp dính chày rớt xuống cối để vọt tiếp. Vọt xong, cho cốm ra nia, sảy hết trấu rồi đem sàng để có được cốm dẹp ngon nức tiếng.
Cốm dẹp được bóp mịn, ăn kèm với nước dừa thì không gì sánh bằng, mùi hương nếp mới thơm lừng hòa quyện với nước dừa béo béo làm ta ăn hoài không thấy chán.
Từ bao đời nay cốm dẹp trở thành nét văn hóa truyền thống không chỉ trong lòng người dân Khmer mà còn còn cả người dân Trà Vinh.
Mỗi năm cứ đến mùa nếp chín, là người dân nô nức nhau đón lễ hội đút cốm dẹp. chỉ diễn ra một lần nên cốm dẹp được coi là món ăn quý báu mà đất trời ban tặng cho con người. Dù ở đâu xa quê nhưng hễ cứ đến mùa nếp chín, những người con tha phương, lại quay về nơi đây để thưởng thức hương vị nếp mới đầu mùa.
Minh Thúy
