Gỏi rong biển đảo Lý Sơn, cúm núm rang me, cá bống kho tiêu, món don, ram bắp…là những món ăn có hương vị thơm ngon và độc đáo, thấm đẫm tình đất, tình người quê hương núi Ấn – sông Trà, khiến ai chỉ một lần thưởng thức cũng khó thể nào quên được.
1. Ram bắp
Ram bắp vô cùng quen thuộc với người dân Quảng Ngãi, món ăn khiến người xa quê “bổi hổi bồi hồi” khi thưởng thức những cuộn ram bắp thơm lừng, giòn rụm tan trong miệng, vừa có cái bùi bùi của bắp, mùi thơm của bánh tráng vừa chín tới, để chạnh lòng nhớ quê xa. Nguyên liệu để làm món ăn dân dã này là vài trái bắp nếp, hạt còn ngậm sữa căng tròn, sau khi đem đi xước và giã tới khi sền sệt, nêm nếm chút gia vị, đánh thêm quả trứng gà hay ít thịt băm. Tiếp đó dùng bánh tráng đã nhúng mềm, cuộn lại và bỏ lên chảo chiên vàng đến khi dậy mùi thơm. Món ram bắp này ăn cùng với các loại rau cuộn với bánh tráng chấm nước mắm tỏi ớt chua cay.
Ram bắp cuộn với bánh tráng, rau và chấm nước mắm tỏi ớt chua cay
2. Cúm núm rang me
Thịt cúm đậm đà vị ngọt mặn béo cay
Cúm núm – một loài cua biển sống trên cát thường được người dân bắt từ mùa xuân đến hết mùa hè. Món cúm rang me là món quen thuộc của dân làng chài ở Quảng Ngãi, cúm được tách mai, vặt hết càng và que sau khi đã rửa sạch. Bắc chảo với một ít dầu lên bếp, đợi nóng thì bỏ cúm vào rang với muối cùng hỗn hợp sả ớt và me.
Còn gì bằng khi vừa thưởng thức món cúm núm rang me vừa nhâm nhi vài ly rượu cay nồng cùng bạn bè. Nhai miếng cúm rang me, nghe vỏ cúm vỡ vụn, kêu rôm rốp. Thịt cúm đậm đà vị ngọt mặn béo cay, hương thơm dậy mũi. Riêng vị me thì nhẹ nhàng, tinh tế lắm, cứ thư thả mà chua khiến hớp rượu thêm nồng.
3. Gỏi rong biển đảo Lý Sơn
Đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi), không chỉ nỏi tiếng với loại tỏi cô đơn, mà còn được biết đến với món gỏi rong biển, ai từng thưởng thức qua, hẳn khó mà quên hương vị đậm đà của món gỏi rong biển nơi đây.
Dĩa gỏi mới nhìn đã bắt mắt, những cọng rong biển thân tròn, rẻ nhánh như những cành san hô, xanh trong trộn lẫn giữa những cọng rau húng quế, cùng những hạt đậu phộng và ít hành phi dậy mùi kích thích khứu giác. Bên cạnh những nguyên liệu ấy, để món gỏi ngon hơn thương làm gỏi người ta hay trộn thêm tôm, thịt, bò khô… Những cọng rong mướt xanh không chỉ ngon mắt mà quả thực là ngon miệng. Thưởng thức gỏi rong, nhớ nhất là cái vị tươi mới giòn tan, kẹp với một cọng rau húng quế nghe mùi thơm lừng.
Gỏi rong biển xanh mướt rất bắt mắt
4. Cá bống kho tiêu
Hàng năm, cứ đến mùa mưa là sông Trà Khúc lại bạt ngàn những chú cá bống vàng ươm, béo tròn. Những dịp như vậy, người dân hai bên bờ sông Trà rủ nhau đi bắt cá bống về chế biến thành nhiều món ăn ngon, trong đó có món cá bống kho tiêu. Cá bống được làm sạch và ướp với nước mắm ngon, sau đó cho vào nồi đất đã tráng một lớp mỡ hoặc dầu ăn, thêm nước mắm cho ngập cá và đun nhỏ lửa, rắc hành, bột nêm, bột tiêu, ớt bột, nước màu lên mặt, đậy kín vung đun cho nước màu và tiêu ngấm dần vào cá. Khi chín món cá bống kho tiêu có màu vàng cánh gián, tỏa hương thơm ngào ngạt, dù bụng có nó cũng khó mà cưỡng lại được hương vị thơm ngon đó. Còn gì bằng khi tiết trời se lạnh, bưng bắt cơm trắng gắp một con cá bống quyện trong hương thơm của hành, tiêu rồi từ từ thưởng thức thì mới cảm nhận được cái dư vị của cuộc sống này.
Cá bống kho tiêu có màu vàng cánh gián, tỏa hương thơm ngào ngạt
5. Món don
Quảng Ngãi không chỉ có cúm núm, cá bống…mà don là một loài chỉ có ở Quảng Ngãi, tập trung nhiều nhất ở sông Trà Khúc và sông Vệ. Mùa hè là thời điểm don rộ nhất trong năm, người dân đi cào don khi thủy triều vừa xuống. Don đánh bắt về có thể nấu canh, cháo, làm gỏi… Phổ biến nhất là món don ăn kèm bánh đa.
Món ăn đơn giản vớimột bát don bốc khói và một bánh tráng gạo nướng giòn. Dùng thìa dằm trái ớt xiêm xanh cho vào, vừa ăn, vừa húp nước mới có thể cảm nhận hết được cái vị ngọt của nước
Trong những ngày vào hè, canh don là món ăn thanh mát mà bạn không nên bỏ qua. Chỉ mất chưa đến 15 phút với ít don, đôi quả cà chua, hành lá là bạn đã hoàn thành món canh don ngon miệng cho cả nhà. Bạn cũng có thể biến tấu với món don xào hành tây hơi đậm vị làm món ăn mặn với cơm trắng hoặc ăn chơi với bánh đa…
Canh don là một món ăn thanh mát vào mùa hè
6. Gỏi tỏi
Với đặc sản là tỏi cô đơn, người dân Lý Sơn còn chế biến ra nhiều món ăn từ loại tỏi đặc biệt này, trong đó nổi tiếng nhất là món gỏi tỏi. Tỏi nhổ về cắt bỏ rễ và phần lá ngọn, luộc vừa chín tới, trộn cùng với đậu phộng, rau thơm vào trộn đều và gia vị. Ăn gỏi tỏi với bánh tráng nướng mới đúng kiểu, bánh tráng phải là bánh tráng dày. Bẻ từng miếng bánh tráng xúc gỏi tỏi chấm nước mắm cay, vị béo của bánh tráng quyện cùng vị thơm nồng nồng của tỏi không gì ngon bằng. Gỏi tỏi là món dân dã ngon, bổ, rẻ, nhưng cũng là đặc sản của vùng tỏi này.
Gỏi tỏi có vị thơm nồng nồng
7. Cá niên
Cá niên nướng chấm muối ớt thơm ngon
Nếu nơi cửa biển, sông cho người con don; nơi dòng chảy quanh co đồng bằng; sông cho người cá bống thì ở đầu nguồn Ba Tơ, Minh Long, Sơn Hà, Sơn Tây, Trà Bồng, sông cũng cho bà con một sản vật ngon không kém đó là cá niên. Mùa sinh sôi phát triển của cá niên diễn ra rất nhanh, chỉ kéo dài từ tháng chạp cho đến tháng tư âm lịch năm sau tức vào tiết xuân. Cách chế biến cá niên dân dã và thơm ngon nhất đó là nướng. Người ta đem nướng cá để nguyên cả bộ ruột, vì ruột cá niên ngon và hấp dẫn hơn ruột cá tràu.
Lan Hoa – Món ngon Sài Gòn
